Veel gestelde vragen (Frequently Asked Questions)

1 - Algemene vragen

2 - Vragen over de relatie van BiSL tot andere procesmodellen

3 - Vragen over het model zelf

4 - Vragen over de toepassing van het model

Meer vragen?

Deze pagina wordt regelmatig bijgewerkt. Als je nog vragen hebt die hier niet worden behandeld, mail dan naar info@aslbislfoundation.org.

1 - Algemene vragen

1-01 Wie is eigenaar van het BiSL model en wie beheert het?

Het BiSL model is de eerste en enige publieke standaard voor functioneel beheer en informatie management. Oorspronkelijk ontwikkeld binnen Getronics PinkRoccade wordt BiSL nu beheerd door het BiSL-programma binnen de stichting ASL BiSL Foundation.

1-02 Welke organisaties in Nederland passen BiSL op dit moment toe?

De lijst van organisaties die BiSL toepassen groeit bijna dagelijks. Een paar voorbeelden van organisaties die voor hun functioneel beheer of informatiemanagement gebruik maken van BiSL: Achmea, AKZO, CZ-Groep, Ministerie van Defensie, Fortis Verzekeringen, NOB, Politie en UWV.

1-03 Is er een certificaat te halen bij EXIN voor BiSL?

Ja, EXIN biedt certificering van BiSL aan door middel van het examen BSL Foundation. Zie www.exin.nl.

1-04 Waar kan ik een cursus volgen op het gebied van BiSL?

EXIN accrediteert BiSL-opleidingsinstellingen, in opdracht van de stichting ASL BiSL Foundation. Zie Geaccrediteerde BiSL-opleidingen.

1-05 Bestaat er voor BiSL ook een volwassenheidsmodel?

Ja, er is ook een werkboek op de markt voor het uitvoeren van een BiSL-zelfevaluatie. Hierin wordt gebruik gemaakt van een volwassenheidsmodel voor functioneel beheer en informatiemanagement. Zie Ralph Donatz, 'BiSL Zelfevaluatie', Academic Service, 2006, ISBN 90 12 11429 2. Bestellen kan via de website www.sdu.nl

2 - Vragen over de relatie van BiSL tot andere procesmodellen

2-01 Waar houden ASL en ITIL op en waar gaat BiSL verder (scheidslijnen)?

Het professioneel besturen van de vraag naar ondersteuning van de bedrijfsprocessen middels adequate informatievoorziening en het vertalen hiervan naar behoeften aan geautomatiseerde informatievoorziening kan alleen maar slagen als vraag en aanbod ten aanzien van informatievoorziening zijn gescheiden. BiSL geeft structuur en ondersteuning bij de invulling van de vraagzijde en ASL (applicatie beheer) en ITIL (technisch beheer) geven structuur voor de invulling van de aanbodzijde. Ofwel BiSL kan gezien worden als procesmodel voor de vraagkant.

2-02 Heeft invoeren van BiSL alleen zin als de ICT met ITIL of ASL werkt?

Nee, invoeren van BiSL heeft altijd zin. Net zoals het zin heeft om bijvoorbeeld alleen ITIL in te voeren. De meest optimale situatie is echter als alle vormen van beheer goed ingericht zijn en uitgevoerd worden en dat de samenwerking tussen de processen goed is geregeld.

2-03 Waar (binnen ASL of binnen BiSL), heeft het ontwikkelen van nieuwe applicaties/informatiesystemen een plaats?

BiSL richt zich op de verantwoordelijkheid voor de totale informatievoorziening binnen een organisatie. Hieronder kan dus ook het besluit en de vraagformulering voor een nieuw informatiesysteem vallen. In de regel zal dit plaatsvinden binnen de processen ‘Informatie life cycle management’ of ‘Informatie portfoliomanagement’. ASL richt zich in principe op het beheer van de geautomatiseerde applicaties. Voor vernieuwing daarvan kent ASL de processen ‘ICT life cycle management’ en ‘ICT portfoliomanagement’.

3 - Vragen over het model zelf

3-01 Wat is het object van beheer in BiSL?

De gehele informatievoorziening is object van sturing en beheer in BiSL.

3-02 Wat wordt bedoeld met het concept serviceteam en welke rol speelt het serviceteam nu feitelijk?

Het serviceteam opereert als integrator/coördinatiemechanisme voor het geheel aan geleverde ICT-dienstverlening (vanuit applicatiebeheer en technisch beheer). Het is een eenduidig aanspreekpunt voor het functioneel beheer namens de ICT organisatie. Het is verantwoordelijk voor de integrale kwaliteit en onderlinge afstemming van de door de ICT organisatie(s) geleverde dienstverlening. De wijze waarop men deze opzet, inricht en invult, is in hoge mate situationeel bepaald. Hiervoor bestaat geen universeel model.

3-03 Wat is de relatie tussen functioneel beheer en informatiemanagement

Het domein van functioneel beheer is breed, breder dan de operationele processen van operationeel functioneel beheer. BiSL beschouwt tevens de sturende en richtinggevende processen als onderdeel van functioneel beheer. Met name de binnen BiSL onderkende processen op richtinggevend niveau worden in het Nederlandse taaldomein vaak aangeduid met “Informatiemanagement”.

3-04 Functioneel beheer is toch eigenlijk heel operationeel, waarom die strategische processen? Die doet de afdeling FB helemaal niet.

De term functioneel beheer volgens Looijen is omvangrijker dan uitsluitend de operationele processen. Sommige organisaties gebruiken de term informatiemanagement voor de meer strategische processen en de term functioneel beheer voor de meer operationele processen. Dat is allemaal prima. Wij gebruiken de term functioneel beheer/informatiemanagement heel breed. Het dekt de gehele vraagkant van de informatievoorziening.

3-05 Parametriseren van pakketten, is dat functioneel beheer of applicatiebeheer?

Hierover is geen eenduidige uitspraak mogelijk. Op het moment dat het functionele/bedrijfsparameters zijn, valt dit binnen Beheer Bedrijfsinformatie (zoals bv rentepercentages). Als het (meer) technische parameters betreft valt het onder applicatiebeheer of soms zelfs onder technisch beheer (zoals bijvoorbeeld omvang van de database). De implementatie/opzet van het systeem heeft dus impact en het is dus noodzakelijk om in die situatie af te spreken, welke parameters onder welk domein vallen.

3-06 Ik kom in de eerste druk van het boek “BiSL, Een framework voor functioneel beheer en informatiemanagement” in de processchema’s een paar keer het proces “Implementeren” tegen, zonder dat dit proces in de beschrijvingen verder wordt uitgewerkt.

Dit klopt. In het boek wordt in een aantal processchema’s abusievelijk de term “Implementeren” gebruikt in plaats van de term “Voorbereiden transitie”.

3-07 Waarom heeft BiSL geen proces ‘configuratiebeheer’?

Het feit, dat je geen configuratiebeheer in een model hebt, is op zich geen tekortkoming. Zo zit er binnen BiSL ook geen proces 'Kennismanagement' of tal van andere processen, die sommige andere procesmodellen wel hebben.


Ervaring is in ieder geval wel, dat een aantal functioneel beheerorganisaties het proces hebben ingericht, waarbij men eigenlijk niet wist wat men er mee moest. Het creëerde soms zelfs dubbel werk. De kernvraag is wat dan de configuratie-items zouden moeten zijn, of andere vormen van beheer deze al niet managen en andere delen van het model en ook of het zinvol is om deze te managen. Je zou bijvoorbeeld ieder informatieoverzicht of iedere informatiefunctie in een CMDB kunnen zetten, maar deze staan vaak al beschreven in de specificaties. Ook de eisen, die je stelt zijn in vele gevallen iedere keer anders.


Een opmerking uit de praktijk was wel het versiebeheer van documenten (zoals gebruikershandleidingen). Binnen ASL is dat op een andere nette manier opgelost. Deze vraag is echter wel een issue, waar in een eventuele nieuwe versie van BiSL een goede oplossing voor moet komen.

3-08 Waarom hebben de kolommen bij BiSL geen naam, bijvoorbeeld rechts ‘Veranderingen’ en links ‘Beheer’

Er is geen goede kolombenaming te bedenken. In elk geval klopt ‘beheer’ voor de linkerkolom niet, omdat de zeshoek linksboven processen bevat die ook tot veranderingen in de informatievoorziening leiden, zoals andere opdeling van informatiedomeinen, andere beslissingsbevoegdheden, andere vormen van dienstverlening. Zelfs processen in de zeshoek linksonder kunnen leiden tot veranderingen, bijvoorbeeld het proces Beheer bedrijfsinformatie. Het invoeren van een nieuw polisproduct kan (hoeft niet) ook in dit proces zitten, dat hangt van de implementatie van de IV af (als het informatiesysteem generiek genoeg is, dan kan dat).

4 - Vragen over de toepassing van het model

4-01 Waarmee moet ik starten als ik (delen van) BiSL wil implementeren?

Er bestaat geen uniforme ‘succesformule’ voor de implementatie van BiSL. Ieder bedrijf heeft zijn eigen aanvangssituatie en doelstelling. In ITSMF Best Practises deel 4 en ook als artikel op de website staat een aanpak beschreven,waarlangs het kan gaan en ook welke factoren een rol spelen. In 2008 zal er een boek verschijnen, waarin hier diepgaand op wordt ingegaan.


Toch zijn er wel wat algemene tips te geven:

• Leg de businesscase waar deze thuis hoort.
  BiSL is een raamwerk van en voor de demand-zijde van informatievoorziening. Voor de business dus. Dáár moet BiSL dan ook worden geaccepteerd en geadopteerd. Natuurlijk heeft BiSL ook grote toegevoegde waarde voor de supply-zijde, maar als dat de enige drijfveer is, zal een succesvolle implementatie heel lastig worden.
• Voer een fit-gap analyse uit.
  Ga per BiSL-(deel)proces na of dit al binnen je organisatie is ingericht, hoe het wordt genoemd en hoe het is georganiseerd. Door de huidige situatie te plotten op het BiSL-model, ontstaat vanzelf een beeld van matches, overlappingen, gaten en grijze gebieden.
• Ga na waar de grootste ‘pijn’ zit.
  Waar heb je het meeste last van? Bij de ene organisatie kan de pijn zitten op het richtinggevende niveau, bij de andere op het uitvoerende vlak.
• Begin met een paar ‘quick wins’ te laten zien.
  BiSL zal pas echt aan leven als het ook aantoonbaar werkt. Als het je lukt om op een (deel)proces toegevoegde waarde aan te tonen, creëer je vertrouwen en momentum voor verdere implementatie.
• Stel randvoorwaarden aan de supply-zijde.
  BiSL helpt je (onder meer) om je rol als opdrachtgever aan je ICT-leverancier beter in te vullen. Maar dat gaat alleen werken als je leverancier zijn eigen rol ook goed oppakt. BiSL beschrijft verschillende niveaus van interactie met leveranciers. Op ieder niveau moeten afspraken worden gemaakt in lijn met het betreffende proces.

4-02 Hoe organiseer je BiSL als de ICT is geoutsourced?

Het belang van goed informatiemanagement en functioneel beheer wordt alleen maar groter naarmate de uitvoering verder wordt uitbesteed. Immers, je kunt van alles uitbesteden, maar nooit de verantwoordelijkheid voor de opdrachtverstrekking aan je geoutsourcde ICT-dienstverlener. BiSL helpt je bij het invullen van deze verantwoordelijkheid. De verantwoordelijkheid voor de informatievoorziening zelf is dan ook onmogelijk uit te besteden, hooguit de uitvoering van activiteiten in dit kader.

4-03 Voldoe ik met BiSL aan Sarbanes Oxley-richtlijnen, richtlijnen DNB, etc

Op zich niet. Echter, het (verder) inrichten van de sturing op en besluitvorming over de informatievoorziening, en de operationele beheeractiviteiten conform BiSL, leiden wel tot transparantie en duidelijkheid over taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Daarmee worden duidelijke stappen gezet om te voldoen aan de genoemde richtlijnen.

4-04 Wat is de invloed van het invoeren van BiSL op de slaagkans van een outsourcingstraject van ICT?

Als je BiSL gebruikt, zal met name de vraagkant (dus de opdrachtgevers-/ gebruikersorganisatie) versterkt worden. Hiermee wordt de kans vergroot dat een adequate en duidelijke vraagarticulatie plaatsvindt, hetgeen de slaagkans op een succesvol outsourcingstraject vergroot.

4-05 Kun je functioneel beheer ook uitbesteden? Zo ja, welk deel kun je dan uitbesteden?

Het is over het algemeen niet verstandig om het functioneel beheer uit te besteden. Je wilt de regie op de veranderingen in de informatievoorziening het liefst in eigen hand houden. Het operationele functioneel beheer kan nog wel worden uitbesteed, maar vraagt veel aandacht. Uitbesteden van de sturende en richtinggevende niveaus is in de regel onwenselijk.